Kısaca Low-E
Low-E, İngilizce “low emissivity” yani düşük yayınım ifadesinin kısaltmasıdır. Camın bir yüzüne, çıplak gözle görülmeyecek kadar ince bir metal oksit tabakası kaplanır. Bu tabaka görünür ışığı büyük ölçüde geçirir ama odadaki ısıtıcıların ve duvarların yaydığı uzun dalga ısı ışınımını tekrar içeri yansıtır. Sonuç: oda ışık alır, ısısını kaybetmez.
Sıradan çift camdan farkı
Sıradan ısıcam iki cam ve aradaki kuru hava boşluğundan oluşur. Hava boşluğu iletimi azaltır ama ışınım yoluyla kaybolan ısıyı durdurmaz. Low-E kaplama tam bu ışınım kaybını hedefler. Yaklaşık değerlerle:
| Cam | Yaklaşık Ug |
|---|---|
| 4+16+4 hava dolgulu | 2,8 W/m²K |
| 4+16+4 Low-E + argon | 1,1 W/m²K |
| 4+12+4+12+4 Low-E + argon | 0,6 W/m²K |
Ug değeri metrekare başına ve her bir derece sıcaklık farkı için kaç watt ısı kaybolduğunu gösterir. 2,8'den 1,1'e inmek, aynı pencereden kaçan ısının kabaca üçte birine düşmesi demektir.
Argon gazı ne işe yarar?
İki cam arasındaki boşluk üretim sırasında argon gazıyla doldurulur. Argon havadan daha ağır ve daha az ısı ileten bir soy gazdır; zehirli değildir, renksiz ve kokusuzdur. Kaplama ile argon birlikte çalışır: kaplama ışınımı, gaz iletimi azaltır. Zamanla az miktarda gaz kaçağı olması doğaldır; kenar yalıtımı sağlam üretilmiş ısıcamda bu kayıp yıllar içinde ihmal edilebilir düzeydedir.
Yoğuşma ve terleme
Kışın camın iç yüzünde su damlaları görüyorsanız, iç cam yüzeyi oda havasının çiy noktasının altına düşmüş demektir. Low-E camda iç yüzey sıcaklığı daha yüksek kalır, bu yüzden terleme belirgin biçimde azalır. Ancak tamamen ortadan kalkmayabilir: banyoda duş sonrası, kalabalık mutfakta ya da havalandırılmayan yatak odasında nem çok yükseldiğinde en iyi cam bile buğulanabilir. Bu konuyu pencere buğulanması yazımızda ayrıntılı anlattık.
Kaplama hangi yüzde?
Isıcamda yüzeyler dışarıdan içeri doğru 1, 2, 3, 4 diye numaralanır. Konutlarda ısıyı içeride tutmak için kaplama genellikle 3 numaralı yüzeye, yani iç camın boşluğa bakan tarafına konur. Güney ve batı cephelerinde güneş kontrolü öne çıkıyorsa kaplama dış camda olabilir. Kaplamanın yönü üretimde etiketlenir ve montajda ters takılmaması için ısıcam kenarında işaret bulunur.
Işık ve renk
Günümüzde kullanılan Low-E camlar neredeyse renksizdir; dışarıdan bakıldığında hafif bir yansıma fark edilebilir. Işık geçirgenliği sıradan çift cama çok yakındır. Bitkiler ve iç mekân renkleri açısından fark hissedilmez.
Ne zaman gerekmez?
Isıtılmayan bir depo, tek camlı cam balkon ya da yazlık bir kulübe dışında, konutta Low-E'siz cam önermiyoruz. Fiyat farkı pencere toplamında küçük kalırken ısıtma faturasına etkisi her kış tekrarlanır. Yapılandırıcıda Low-E seçeneğini kapatıp açarak hem fiyat hem U değeri değişimini görebilirsiniz.
- Low-E kaplama silinmez, camın içinde kalır; temizlikte özel bir ürün gerekmez.
- Kaplama temperli ve buzlu camla birlikte uygulanabilir.
- Mevcut pencerede yalnız ısıcam değiştirilerek Low-E'ye geçilebilir; kanat ve çıtalar uygunsa bu ekonomik bir yoldur.
Eski pencerede yalnız cam değişir mi?
Kanadı sağlam, contası yeni bir PVC pencerede yalnız ısıcamı Low-E'ye çevirmek mümkündür. Cam çıtaları sökülür, eski ısıcam çıkarılır, aynı kalınlıkta yeni ısıcam takılır. Ancak kanadın cam yuvası 24 mm ise üçlü cama geçilemez. Ahşap ya da çok eski alüminyum doğramada yalnız cam değiştirmek genellikle anlamsızdır; kayıp çoğunlukla çerçeveden ve sızdıran birleşimlerden gelir.
Güneş kontrol camıyla karıştırmayın
Bazı camlar Low-E kaplamaya ek olarak güneş ısısını da yansıtır; bunlara güneş kontrol camı denir. Batıya bakan büyük ofis camlarında yararlıdır, ama konutta kışın güneşten gelen ücretsiz ısıyı da keser. Yalnız Low-E (ısı yalıtım kaplamalı) cam, ışığı ve güneş ısısını büyük ölçüde içeri alır, odanın ısısını dışarı vermez. Teklifinizde cam tanımında “güneş kontrol” ibaresi varsa nedenini sorun.
Cam tanımını okumak
Teklif ve iş emrinde camlar kısa kodla yazılır. Örneğin 4+16+4 Low-E argon ifadesi şunu anlatır:
- Dış cam 4 mm, aradaki boşluk 16 mm, iç cam 4 mm
- Bir yüzeyde Low-E kaplama var
- Boşluk argon gazıyla dolu
Üçlü camda 4+12+4+12+4 üç cam ve iki boşluk anlamına gelir. Temperli ya da buzlu camda bu bilgi tanımın sonuna eklenir. Atölyemizde aynı tanım cam fabrikasına giden ölçü listesine de yazılır; bu yüzden müşterinin teklifte gördüğü cam ile takılan cam aynıdır.
Kontrol etmenin basit yolu
Karanlık bir odada camın önünde bir çakmak ya da mum yakın. Sıradan çift camda dört yansıma aynı renkte görünür. Low-E camda yansımalardan biri hafif farklı renktedir; kaplamanın bulunduğu yüzeyi gösterir.
Kısaca
Low-E kaplama, camın görünüşünü değiştirmeden odanın ısısını içeride tutar. Argon gazı ile birlikte sıradan çift cama göre ısı kaybını belirgin biçimde azaltır, iç cam yüzeyini ılık tutarak buğulanmayı sınırlar. Konut için standart kabul ettiğimiz cam budur; üçlü cam ise kuzey cephe ve düşük enerji hedefleri için bir üst adımdır. Yapılandırıcıda Low-E seçeneğini açıp kapatarak fiyat ve yaklaşık U değeri farkını hemen görebilirsiniz.
